Kalendari historik

[...]

29 Janar​

​

Ngjarje​

• 1635 - Themelohet Akademia Franceze, një nga shoqëritë letrare më të famshme në Evropë
• 1861 - Kansas u bë shteti i 34 i ShBA-ve.
• 1896 - Mjeku amerikan Emil Grube u bë i pari që përdori rrezatimin për kurimin e kancerit të gjirit në klinikën e tij Rose Lee të Çikagos.
• 1911 - U botua në Sofje gazeta e përjavshme politike, shoqërore, kulturore, letrare "Liria e Shqipërisë"
• 1996 - Teatri i Operës së Venedikut. "Feliks", u shkatrrua nga zjarri për herë të dytë në historinë e tij.
• 1999 - Kontakt-grupa thërret qeverinë serbe dhe përfaqësuesit e shqiptarëve të Kosovës që më 6 shkurt t'i fillon bisedimet në Rambuje.

Lindje​

• 1843 - William McKinley - 25. kryetar së SHBA (v. 1901)
• 1860 - Anton Çehov, dramaturg, aktor dhe tregimtar rus i njohur për tregimin "Kopshti i qershive"

Vdekje​

• 1941 - Vdiq Ioannis Metazas diktatori i Greqisë nga viti 1936 - 1941
• 1962 - Vdiq violinisti i famshëm me origjin austriake, Fritz Kreisler
• 1991 - Hasan Dosti, jurist, gjykatës, ministër Drejtësie, kryetar i Ballit Kombëtar dhe Komitetit "Shqipëria e Lirë".

 

[...]

30 Janar​

​

​

Ngjarje​

• 1649 - U vra Charles I i Anglisë.
• 1661 - Oliver Cromwell ritualisht u ekzekutua dy vite pasi kishte vdekur.
• 1897 - u themelua në Sofje me nismën e shoqërisë "Dëshira" shtypshkronja "Mbrothësia".
• 1919 - SHBA njoh Republika i Polonisë.
• 1933 - Adolf Hitler kancelar i Gjermanisë.
• 1948 - U vra pacifisti hindus Mohandas Karamchand Gandhi nga ekstremisti hindus Nathuram Godse.
• 1964 - Programi Ranger: U lansua Ranger 6.
• 1976 - George H. W. Bush u bë drejtori i 11-të i CIA-s.
• 1982 - Richard Skrenta shkroi kodin e virusit të parë kompjuterik i quajtur "Elk Cloner" që është 400 rreshta i gjatë dhe merret si një program për rinisje të kompjuterëve Apple.
• 1994 - Péter Lékó u bë mjeshtër i madh i shahut, më i riu në botë në atë kohë.
• 1996 - Gino Gallagher, udhëheqësi i dyshuar i INLA-s, u vra duke pritur në radhë për përfitimet e të pa punësuarve.
• 1996 - Kometa Hyakutake u zbulua nga astronauti amator japonez Yuji Hyakutake.
• 2003 - Belgjika legalizoi ligjshëm martesën e gjinisë së njëjtë.
• 2004 - Në Shkup u themelua grupi i parë shqiptar për artistat e rinj "JukeBox nga Xhulian Shabani.[1]
• 2005 - U zhvilluan zgjedhjet parlamenatre në Iraku.

Lindje​

• 1882 - Franklin Delano Roosevelt, presidenti i 32-të i SHBA-së († 1945)
• 1924 - Doroti Malone, aktore amerikane
• 1926 - Tish Daija, kompozitorë shqiptarë († 2004)

Vdekje​

• 1649 - Charles I, mbret së Anglisë dhe Skocisë (l. 1600)
• 1948 - Mahatma Gandhi, aktivist etnik nga India (l.1869)
• 1951 - Ferdinand Porshe, inxhinier i auomobilizmit austriak , krijues i Folksvagenit "bubë" (l. 1875)
• 2010 - Fadil Ferati, politikan

Festa dhe përvjetore​

1. Kisha ortodokse feston të kremten e përbashkët të tre Etërve të Mëdhenj dhe Mësuesve Ekumenikë Shën Vasili , Grigor Theologu dhe Joan Gojarti

 

[...]

31 Janar​

​

Ngjarje​

• 1920 - U zhvilluan zgjedhjet për Këshillin Kombëtar të Shqipërisë.
• 1929 - Bashkimi Sovjetik dëboi politikanin Leon Trotsky.
• 1930 - 3M filloi reklamimin e Scotch Tape.
• 1940 - Qeveria e Shteteve të Bashkuara bëri pagesën e parë në bazë të ligjit mbi sigurimet shoqërore.
• 1945 - U ekzekutua ushtari 25 vjeçar amerikan, Eddie Slovik, nën akuzën për dezertim.
• 1946 - Me kushtetutën e re Jugosllavia u bë konfederatë gjashtë republikëshe.
• 1950 - Presidenti amerikan Harry S. Truman deklaroi se do të zhvillonin bombë hidrogjeni.
• 1956 - Guy Mollet u bë Kryeministër i Francës.
• 1958 - Shtetet e Bashkuara lëshuan satelitin e tyre të parë në orbitë rreth Tokës.
• 1968 - Nauru shpalli pavarësinë nga Australia.
• 1990 - U hap për herë të parë ushqimorja McDonald's në Bashkimin Sovjetik, në Moskë.
• 1995 - Presidenti amerikan Bill Clinton autorizoi 20 miliard dollar amerikan për Meksikën për të ndihmuar stabilizimin e ekonomisë.
• 1999 - Seriali Family Guy debutoi në televizionet amerikane.
• 2004 - Manifestime evropiane për të drejtat e emigrantëve.

Lindje​

• 1797 - Franz Schubert, kompozitor austriak
• 1921 - Mario Lanza, tenor amerikan
• 1923 - Norman Mailer, letrar amerikan
• 1935 - Kenzaburo Oe,letrar japonez dhe fitues i çmimit Nobel
• 1938 - Beatrix, mbretëreshë së Hollandës
• 1970 - Minnie Driver,aktore britaneze
• 1979 - Felix Sturm, (alias Adnan Ćatić), bokser gjerman me prejardhje boshnjake
• 1981 - Justin Timberlake, kengëtar amerikan
• 1982 - Helena Paparizou, këngëtare greke

Vdekje​

• 1933 - John Galsworthy, shkrimtar anglez, nobelist
• 1995 - George Stibitz, hulumtues amerikan

Festa dhe përvjetore​

1. Kisha e krishterë kujton Anargjendët Kiri e Joani

 

[...]

1 Shkurt​

​

​

Ngjarje​

• 1893 - Thomas A. Edison përfundon kostruktimin e studios së parë të filmit njohur si Black Maria në West Orange, New Jersey.
• 1897 - Banka Shinhan: Në Souel hapet banka më e vjetër në Korenë Jugore.
• 1974 - Kuala Lumpur u shpall teritor federal.
• 1978 - Regjisori Roman Polanski u largua nga Shtetet e Bashkuara ër në Francë pasi u akuzua për pjesmarrje në seks me një 13 vjeçare.
• 1979 - Patty Hearst u lirua nga burgu pasi u amnestua nga presidenti amerikan Jimmy Carter.
• 1979 - Ayatollah Khomeini u rikthy në Tehran, Iran as rreth 15 vitesh ekzil.
• 2005 - Kandaja paraqet Akti Civil Martesorë, duke u bërë shteti i katërt i cili sanksionon martesën e gjinisë së njejtë.

Lindje​

• 1690 - Francesco Maria Veracini, kompozitor italian (v. 1768).
• 1901 - Clark Gable, aktor amerikan (v. 1960).
• 1931 - Boris Yeltsin, kryetar i parë Rusisë (v. 2007).
• 1965 - Brandon Lee, aktor kinezoamerikan po ashtu dhe djali i yllit të arteve marciale Bruce Lee (v. 1993).
• 1969 - Gabriel Batistuta, futbollist argjentinas.
• 1971 - Michael C. Hall, aktor amerikan.
• 1982 - Robert Bojaj - Gazetar, moderator dhe DJ ne RTV21 - Prishtine, Kosovë
• 1995 (1 Shkurt) - Marjona Metohu - Këngëtare,Muzikante dhe Flautiste - Berat Shqipëri
• 2007 - Dior G. Duraku, dijetar, gjeni dhe gamer - Gjakovë, Kosovë.

Vdekje​

• 1328 - Charles IV, mbret së Francës (lindi më 1294)