Kalendari historik

[...]

23 Gusht​

Ngjarje

Zhak Kartier

Mbreti Çarlsi II i Anglisë

• 1541 - Studiuesi francez Zhak Kartier zbret afër qytetit Quebec City në udhëtimin e tijë të tretë në Kanadë. (figura 1)
• 1614 - Themelohet Universiteti i Groningenit.
• 1617 - Hapet rruga e parë një kahëshe në Londër.
• 1651 - Çarlsi II i Anglisë hyn në Worcester dhe fillon luftën. (figua 2)
• 1708 - Meidingnu Pamheiba emërohet mbret i Manipurit.
• 1833 - Ndalohet skllavëria në kolonitë Britanike.
• 1914 - LPB: Japonia i shpall luftë Gjermanisë dhe bombardon qytetin Qingdao, Kinë.
• 1921 - Faisal I emërohet Mbret i Irakut.
• 1924 - Largësia mes Tokës dhe marsit është më e vogla që nga shekulli i X.
• 1927 - Anarkistët italian Sacco dhe Vanzetti u ekzekutua në Boston, Massachusetts pas vërtetimit të fajësisë për vrasje të shkallës së parë.
• 1940 - LDB: Gjermania fillon bomardimin mbi Londër.
• 1939 - Firmosja e paktit Gjermano-Rus i Molotov-Ribbentrop që do të firmosej nga Nazistët dhe Sovjetikët. Ky pakt ishte i fshehtë dhe kishte si synim kryesisht formimin e një protokolli për të realizuar ndarjen e Evropës qendrore, ndërmjet Nazistëve dhe Sovjetikëve.
• 1942 - Më 23 gusht, 1942, Gjermanët arrijnë Vollgën, në veri të Stalingradit. Gjermanët pa humbur kohë, do të bombardojnë qytetin duke shkatërruar shtëpitë prej druri. Shkatërrimi i këtyre të fundit u bë me qëllim që të dëmtoheshin uzinat moderne të sovjetikëve. Këto luftime do të përgatisnin terrenin për fillimin e betejës së Stalingradit më 23 shtator të 1942.
• 1942 - LDB: Filloi lufta e Stalingradit.
• 1943 - LDB: Çlirohet qyteti Kharkov.
• 1944 - LDB: Çlirohet qyteti Marseille.
• 1948 - U themelua Këshilli Botërorë i Kishave.
• 1958 - Emetohet filmi i vizatuar Knighty Knight Bugs.
• 1962 - U bë lidhja e parë e drejtë për drejtë televizive mes Shteteve dhe Evropës përmes satelitit Telstar.
• 1973 - U lëshua sateliti komunikues Intelsat.
• 1990 - Armenia shpall pavarësi nga Bashkimi Sovjetik.
• 1990 - Gjermania Lindore dhe Gjermania Perndimore shpallin se do të ribashkohen më 3 tetor.
• 1998 - Presidenti rus Boris Jelcin pushon nga puna qeverinë Kirienko.
• 2006 - Natascha Kampusch, e cila u kidnapua në moshën 10 vjeçare arrin të ikë nga kapësi Wolfgang Priklopil, pas 8 vitesh burgim shtëpiak.

Lindje​

• 1910 - Giuseppe Meazza, futbollist italian (v. 1979)
• 1978 - Kobe Bryant, basketbollist amerikan
• 1981 - Carmen Luvana, aktore pornografike
• 1986 - SkyBlu, këngëtar amerikan (LMFAO)

Vdekje​

• 1944 - Abdyl Mexhid i II-të, sulltan osman
• 2007 - Faruk Begolli, aktor i madh i Kosovës

 

[...]

24 Gusht​

​

Ngjarje​

• 49 p.e.s. - Gjenerali i Cezarit, Gaius Curio u mund në luftën e lumit të Badragasit nga Numidianët të udhëhequr nga Attius Varus dhe mbreti Juba I i Numidisë. Curio bëri vetvrasje për t'i shpëtuar robërimit.
• 79 - Erupton vullkani Mount Vesuvius. Qytetet Pompeii, Herkulaneum, dhe Stabiae zhduken nën hirin vullkanik.
• 1391 - Masakrohen judët në Palma de Mallorca.
• 1456 - Kompletohet shtypja e Biblës së Gutenbergut.
• 1511 - Alfonso de Albuquerque i Portugalisë pushton sulltanatin e Malakës.
• 1690 - Themelohet qyteti Calcutta, Indi.
• 1814 - Forcat britanike pushtojnë qytetin Washington, D.C. dhe djegin Shtëpinë e Bardhë dhe disa ndërtesa tjera.
• 1831 - Është kërkuar udhëtimi i Çarls Darvinit në HMS Beagle.
• 1847 - Charlotte Brontë përfundon veprën Jane Eyre.
• 1858 - Në Richmond, Virginia, arrestohen 90 zezakë nën akuzë për mësim (akuzon se kan mësuar).
• 1891 - Thomas Edison patenton kamerën filmike.
• 1912 - Alaska bëhet teritor i Shteteve të Bashkuara.
• 1914 - LPB: Trupat gjermane pushtojnë qytetin Namur.
• 1939: Gjermania dhe BRSS bien ne ujdi ne Moske per nje Pakt mossulmimi, te ashtequajturin Hitler-Stalin-Pakt. Kontrata e datuar me 23. gusht u pais vetem mbas mesnates per shkak tratativave te zgjatura me nenshkrimet e ministrit te jashtem Molotow dhe von Ribbentrop.
• 1950 - Edith Sampson bëhet delegati i parë zezak i Shteteve të Bashkuara në UN.
• 1954 - Presidenti brazilian Getúlio Dornelles Vargas bën vetvrasje, pasohet nga João Café Filho.
• 1960 - Temperatura zbret në −88 °C në Vostok, Antarctica — rekord botërorë i temperaturës më të ulët.
• 1981 - Mark David Chapman dënohet me 20 vite heqje lirie për vrasjen e këngëtarit John Lennon.
• 1991 - Ukraine shpall pavarësi nga Bashkimi Sovjetik.
• 1995 - Lëshohet në përdorim sistemi operativ Windows 95, prodhim i kompanisë amerikane Microsoft.

Lindje​

• 1498 - Miguel da Paz, princ austriak
• 1863 - Dragutin Lerman, hulimtues kroat († 1918)
• 1899 - Jorge Luis Borges, shkrimtar argjentinas († 1986)
• 1934 - Engjëll Berisha, akademik kosovarë
• 1948 - Jean Michel Jarre, kompozitor francez
• 1973 - Dave Chappelle, komedian dhe aktor amerikan
• 1981 - Chad Michael Murray, aktor filmi amrerikan

Vdekje​

• 1572. - Gaspard de Coligny, udheheqes ushtarak - admiral francez(* 1519.)

Festa dhe përvjetore​

• Dita e Pavarsisë së Ukrainës

 

[...]

25 Gusht​

​

Ngjarje​

• 1609 - Galileo Galilei u paraqet teleskopin e tij të parë ligjvënësve venecianë.
• 1718 - U themelua qyteti New Orleans në Louisiana, SHBA.
• 1768 - James Cook fillon udhëtimin e tij të parë.
• 1814 - U dogj Washington, D.C. dhe u shkatërrua Shtëpia e Bardhë nga forcat britanike.
• 1825 - Uruguai shpall pavarësinë nga Brazili.
• 1912 - U themelua partia kombëtare kineze Kuomintang.
• 1981 - Anija kozmike amerikane Voyager 2 bëri afrimin më të madh drejt Saturnit.
• 1989 - Anija kozmike amerikane Voyager 2 bëri afrimin më të madh drejt Neptunit.
• 1991 - Bjellorusia shpall pavarësinë nga Bashkimi Sovjetik

Lindje​

• 1530 - Ivan IV. Grozni, mbret rus
• 1707 - Luigji I., mbret i Spanjës
• 1841 - Emil Theodor Kocher, mjek dhe nobelist zviceran
• 1900 - Hans Adolf Krebs, nobelist dhe mjek gjerman
• 1908 - Ihsan Toptani, veprimtar i çështjes kombëtare dhe gazetar shqiptar.
• 1918 - Leonard Bernstein, pianist dhe dirigjent amerikan
• 1928 - Enver Gjerqeku, shkrimtar shqiptar
• 1961 - Billy Ray Cyrus, këngëtar dhe aktor american
• 1966 - Derek Sherinian, sintisajzerist (ish-Dream Theater)
• 1981 - Rachel Bilson, aktore amerikane

Vdekje​

• 1819 - James Watt, hulumtues anglez
• 1900 - Friedrich Nietzsche, filozof gjerman (l. 1844)
• 1923 - Milan Ogrizoviq, letrar kroat (l. 1877)
• 1908 - Antoine Henri Becquerel, fizikant francez (l. 1852)
• 1969 - Harry Hess, gjeolog amerikan (l. 1906)
• 1987 - John Huston, regjisor amwerikan (l. 1906)
• 2012- Neil Amstrong, astronaut amerikan (1930)

 

[...]

26 Gusht​

​

Ngjarje​

• 1346 Një ushtri e vogël angleze prej 10 000 pjesëtarësh, nën drejtimin e Eduarit të III-të, mposhti forcat superiore franceze të Filipit VI-të.
• 1896 Revolucionarët armenë sulmuan bankën otomane në Kostandinopojë, duke provokuar kështu një betejë treditore, në të cilën vdiqën rreth 6 000 armenë.
• 1813 Pas një fitoreje të parë, francezët nën drejtimin e Marshal Mcdonald, u mposhtën nga prusianët nën drejtimin e gjeneral Bluecher-it në betejën e Katzbach.
• 1920 U ratifikua Amendamenti i 19 i Kushtetutës amerikane, i cili u dha grave të drejtën për të votuar.
• 1990 - Në fatëkeqësinë më të madhe në historinë e Bosnjes dhe Hercegovinës,në xeheroren e lignjitit Dobrnja , në afërsi të Tuzllës humbën jetën 180 minator.
• 1999 Më shumë se 60 000 brazilianë që kërkonin dorëheqjen e Presidentit Cardoso u grumbulluan para Kongresit, në protestën më të madhe në historinë e këtij vendi.
• 2002 Parlamenti i Spanjës voton me shumicë dërrmuese për ndalimin e partisë politike baske, Batasuna, për shkak të mbështetjes që ajo i jep grupit me aktiv të gueriles të Evropës Perëndimore, ETA.
• 2008 - Rusia njohu pavarësinë krahinave të Gruzisë të Osetinë Jugore dhe Abhazinë.

Lindje​

• 1901 - Maxwell Taylor, gjeneral dhe diplomat amerikan. Ai drejtoi forcat amerikane në periudhën e fundit të luftës në Kore.
• 1743 - Antoine Lavoisier, kimist francez, i konsideruar si themelues i kimisë moderne, ai zbuloi oksigjenin. U ekzekutua nga revolucioni në 1794.
• 1910 - Anjezë Gonxhe Bojaxhiu, e njohur si Nënë Tereza, humaniste e njohur shqiptare, fituese e çmimit Nobel për paqe (V. 1997).
• 1740 - Joseph Michel Montgolfier, shpikës francez. Ai dhe vëllai i tij, Jacques Etienne, shpikën ballonin me ajër më 1783.
• 1676 - Sir Robert Walpole, burrë shteti dhe politikan anglez. Kancelar i Ministrisë së Financave nën mbretërimin e George I, ai grupoi disa ministra rreth tij dhe u bë kështu kryeministri i parë anglez.
• 1983 - Mattia Cassani, futbollist italian

Vdekje​

• 1963 - Maksimilian Lamberci, Albanolog austriak.
• 2001 - Filip Leotar, këngëtar dhe aktor francez.
• 2003 - Pierre Aleyrangues (Pieral), aktor francez.
• 1990 - Mario Pinto de Andrade, nacionalist dhe presidenti i parë i Angolës.
• 1974 - Charles Lindberg, aviator amerikan, i cili realizoi udhëtimin e parë mbi Atlantik, në vitin 1927.

 

[...]

27 Gusht​

​

Ngjarje​

• 1813 - Napoleon Bonaparta mundi forcat Austriake, Ruse dhe Prusiane në Luftën e Drezdenit.
• 1939 - Fluturimi i parë i aeroplanit Heinkel He 178, fluturimi i parë i një aeroplani modern.
• 1962 - Sateliti Mariner 2 u lansua për në Venus.
• 1883 - Shpërthimi i vullkanit Krakatau në Indonezi shkaktoi fatkeqësinë më të madhe në historinë moderne.
• 1972 - Filloi transmetimin eksperimental programi i dytë i Televizionit të Zagrebit.
• 1991 - Moldova shpall pavarësi nga Bashkimi Sovjetik.
• 1993 - Përfundoi ndërtimi i urës Rainbow Bridge, që lidh pjesën e Tokios, Shibaura me ishullin Odaiba.
• 2000 - Kulla Ostankino në Moscow kaplohet nga zjarri, tre njerëz mbesin të vdekur.
• 2003 - marsi arrin afrimin më të madh kah toka në 60 000 vitet e fundit, në një largësi prej 55,758,006 kilometra nga Toka.

Lindje​

• 1770 - George Wilhelm Friedrich Hegel, filozof gjerman
• 1908 - Lyndon B. Johnson, politikan amerikan

Vdekje​

• 1635 - Lope de Vega, reformator spanjol
• 1975 - Haile Selassie, mbret i fundit i Etiopisë
• 1965 - Le Corbusier, arkitekti i njohur zviceran (*1887)

Festa dhe përvjetore​

• Dita e pvarësisë së Moldavisë

 

[...]

28 Gusht​

​

Ngjarje​

• 888 - Është dita e fundit gjer më 2 shkurt të vitit 2000 që të gjitha numrat e datave janë të barabartë
• 1521 – Perandoria Osmane pushton Beogradin.
• 1521 - Perandoria Osmane ngushticën Delaware Bay.
• 1619 - Ferdinandi II zgjedhet perandor i Perandorisë së Shenjtë Romake.
• 1850 - Zhvillohet premiera e operës Lohengrin së autorit Richard Wagner, në Weimar, Gjermani
• 1867 - Shtetet e Bashkuara okupojnë Ishullin Midway.
• 1879 - Mbreti Cetshwayo, mbreti i fundit i Zulus kapet nga forcat britanike.
• 1898 - Caleb Bradham riemëron pijen e gazuar të tijë në "Pepsi-Cola".
• 1907 - U themelua UPS nga James E. Casey në Seattle, Washington.
• 1916 - Gjermania i shpall luftë Rumanisë.
• 1916 - Italia i shpall luftë Gjermanisë.
• 1937 - Toyota Motors bëhet kompani e pavarur.
• 1944 - U çliruan qytetet Marseille dhe Toulon.
• 1974 - Geir Hallgrímsson zgjedhet kryeministër i Islandës.
• 1990 – Iraku i shpall luftë Kuvajtit, për ta bërë atë provincën më të re të tij.
• 1991 – Rrëzohet Bashkimi Sovjetik – Mikhail Gorbachev jep dorëheqje nga posti i sekretarit të Partisë Komuniste Sovjetike.
• 1993 - 76 njerëz vesin në aksident ajrorë në Taxhikistan.
• 1996 – Charles, princi i Walesit dhe Diana, princesha e Walesit, divorcohen.

Lindje​

• 1770 – Georg Wilhelm Friedrich Hegel, filozof gjerman.
• 1908 – Lyndon B. Johnson, presidenti i 36-të i SHBA-së (v. 1973).
• 1942 - Ali Podrimja, poet shqiptar nga Kosova.

Vdekje​

• 1967 – Menaxheri i grupit “Beatles”, Brian Epsten, gjendet i vdekur në shtëpinë e tij në Londër
• 2010 - Sinan Hasani, komunist, diplomat dhe shkrimtar (l. 1922)
• 2015 - Mark Krasniqi, akademik shqiptar nga Kosova.

 

[...]

29 Gusht​

​

Ngjarje​

• 1484 - Papa Innocenci VIII u zgjodh papë pas vdekjes së Papa Sisto IV.
• 1498 - Vasco da Gama vendos të kthehet në Portugali.
• 1521 - Perandoria Osmane pushton qytetin Nándorfehérvár, tani i njohur si Beogradi. Turqit nën udhëheqjen e sulltan Sylejmanit morën nën sundimin e tyre Beogradin dhe shpallen kryeqytet të Sanxhakut të Smederevës.
• 1831 - Michael Faraday zbuloi induksionin elektromagnetik.
• 1885 - Gottlieb Daimler patentoi motoçikletën e parë në botë.
• 1898 - U themelua kompania Goodyear.
• 1995 - NATO lëshon Operation Deliberate Force kundër forcave të Serbëve të Bosnjës.
• 2005 - Uragani Katrina përfshiu Gjirin e Meksikës dhe bregdetin e SHBA-ve dhe gati krejtësisht e vërshoi qytetin New Orleans në shtetin federal të Louisianës. Vdiqën mbi 1000 njerëz dhe mbi 500 000 u detyruan ti lëshojnë shtëpitë e tyre.
• 1995 - NATO-ja filloi sulmet ndaj forcave serbe të Bosnjës.

Lindje​

Ingrid Bergman

• 1862 - Maurice Maeterlinck, shkrimtar belg, nobelist
• 1915 - Ingrid Bergman - Aktore suedeze
• 1939 - Joel Schumacher - Regjisor amerikan
• 1958 - Michael Jackson, këngëtar, autor, kompozitor, koreograf dhe valltar amerikan (v. 2009)
• 1960 - Tony MacAlpine, muzikant amerikan

Vdekje​

• 1300 - Guido Cavalcanti, shkrimtar italian (l. rreth 1255)
• 1523 - Ulrich von Hutten, humanist dhe shkrimtar gjerman (l. 1488)
• 1904 - Murati i V., sulltan (l. 1840)
• 1975 - Éamon de Valera, politikan irlandez (l. 1882)
• 1982 - Ingrid Bergman - Aktore suedeze
• 1990 - Zlatka Radica, kengetare e operes kroate (l. 1904)
• 2004 - Ivan Lacković Croata, piktor i dalluar kroat (l. 1932)
• 2007 - Chaswe Nsofwa, futbollist zambian (l. 1978)

Festa dhe përvjetore​

• Kisha Ortodokse përkujton Prerjen e Kokës së Shën Joan Pararendësit dhe Pagëzorit, profetit më të madh të Krishterimit.

 

[...]

30 Gusht​

​

Ngjarje​

• 1800 - Gabriel Prosser udhëheq fillon rrebelimin e skllavëve në Richmond, Virginia
• 1813 - Forcat franceze mundin forcat Austriako-prusiano-ruse.
• 1835 - U themelua qyteti Melbourne, Australia.
• 1909 - Fosilet Burgess Shale u zbuluan nga Charles Doolittle Walcott.
• 1918 - Fanya Kaplan duke tentuar të e vrasë udhëheqësin bolshevik Vladimir Lenin e lëndon rënd.
• 1942 - LDB: Fillon Beteja në Alam Halfa.
• 1945 - Hong Kongu u çlirua nga Japonia nga forcat britanike.
• 1956 - Hapet Lake Pontchartrain Causeway.
• 1991 - Republika sovjetike e Azerbajxhanit ka shpallur pavarësinë nga Moska.

Lindje​

• 1401 - Georgije Sfrances, historian dhe diplomat i bizantit
• 1748 - Zhak Luigj David, piktor francez
• 1797 - Meri Sheli, letrare angleze
• 1871 - Ernest Raderford, fizikant britanez, fitues i çmimit Nobel për Kimi 1908
• 1954 - Aleksandar Lukashenko, politikan bellorus
• 1972 - Kameron Dijaz, aktore e filimit amerikan
• 1972 - Rom Di Prisco, kompozitor kanadez
• 1982 - Endi Podik, teniser amerikan

Vdekje​

• 30- p.l.K - Kleopatra e VII, mbretresha e fundit egjiptase.
• 1483 - Luigji i XI, mbret francez.
• 1981 - Mohamad Ali Radxhai, kryetar i Iranit.
• 1981 - Mohamad Xhaavad Bahonar, premier i Iranit.
• 1997 - Dajana Spenser, princeza britaneze nga Uellsi.
• 2003 - Charles Bronson, aktor dhe regjisor amerikan
• 2005 - Jakup Mato, kritik dhe studiues shqiptar arti.
• 2007 - Triumf Riza,Polic I Kosovës
• 2014 - Shaban Demiraj, gjuhëtar, albanolog, i njohur shqiptar.

Festa dhe përvjetore​

• Dita ndërkombëtare e të zhdukurve.

 

[...]

31 Gusht​

​

​

Ngjarje​

• 1876 - Sulltan Murati V u largua nga detyra dhe u zëvendësua nga i vëllai Sulltan Abd-ul-Hamidi II.
• 1888 - U vra Mary Ann Nichols is murdered. Është viktima e parë e vrasësit serik Jack the Ripper.
• 1897 - Thomas Edison patenton projektin e parë filmik të quajtur Kinetoscope.
• 1945 - U themelua Partia Liberale e Australisë nga Robert Menzies.
• 1948 - Aktori Robert Mitchum u arrestua nën akuzat e mbajtjes dhe përdorimit të drogës.
• 1957 - Federata e Malajës pavarësohet nga Mbretëria e Bashkuar.
• 1962 - Pavarësohet Trinidad dhe Tobago.
• 1980 – U themelua lëvizja punëtore “Solidariteti”, përmes një marrëveshjeje të nënshkruar në Gdansk, e cila i dha fund grevës 17-ditëshe.
• 1991 - Uzbekistani dhe Kirgistani shpallën pavarësinë nga Bashkimi Sovjetik. Ato ishin republika e nëntë, respektivisht e dhjetë që i bënë të ditura planet për shkëputje.
• 1992 - Pascal Lissouba inagurohet president i Republikës së Kongos.
• 1994 - The Provisional Irish Republican Army declares a ceasefire.
• 1997 - Diana, Princesa e Uellsit dhe Dodi Fayed vdesin në aksident trafiku në Paris.

Lindje​

• 12. - Kaligula, mbret roamk
• 1811 - Teofil Gotje, shkrimtar francez.
• 1908 - Vilijam Sarojan, letrar amerikan.
• 1938 - Martin Bel, gazetar dhe politikan britanez.
• 1945 - Van Morison, muzikant irlandez.
• 1949 - Riçard Gere, aktor amerikan.

Vdekje​

• 1867 - Charles Baudelaire, letrar francez
• 1973 - John Ford, regjisor dhe aktor amerikan
• 2015 - Aleksandër Stipçeviq

 

[...]

1 Shtator​

​

​

Ngjarje​

• 1715 - Vdes mbreti Louisi XIV i Francës pas 72 vite udhëheqjeje, udhëheqja më afatgjate në Evropë.
• 1807 - Zëvendës presidenti i mëhershëm amerikan Aaron Burr akuzohet për tradhëti.
• 1905 - Alberta dhe Saskatchewan i bashkohen kofederatës Kanadeze.
• 1906 - U themelua International Federation of Intellectual Property Attorneys (FICPI).
• 1910 - U themelua klubi sportiv brazilian Sport Club Corinthians Paulista.
• 1914 - St. Petersburg, Rusi, e ndërron emrin në Petrograd.
• 1928 - Ahmet Zogu e shpall Shqipërinë monarki dhe shpallet mbret.
• 1939 - Gjermania naziste pushton Poloninë.
• 1964 - U themelua Indian Oil Corporation pas bashkimit të kompanive Indian Oil Refineries dhe Indian Oil Company.
• 1982 - U themelua Air Force Space Command e Shteteve të Bashkuara.
• 1991 - Uzbekistani shpall pavarësi nga Bashkimi Sovjetik.

Lindje​

• Vittorio Gasman - aktor i teatrit dhe kinemase italiane
• 1822 - Hajram Rouds Revels, prift dhe politikan amerikan.
• 1848 - Avgust Forel, mjek zvicerran.
• 1875 - Edgar Rajs Barouz, shkrimtar amerikan.
• 1877 - Fransis Vilijam Aston, fizikant anglez.
• 1945 - Mustafa Balel, shkrimtar turk
• 1972 - Kpictal Campc, aktore amerikane.

Vdekje​

• 1970 - François Mauriac, shkrimtar francez, nobelist

 

[...]

2 Shtator​

​

​

Ngjarje​

Kolegji Oberlin në vitin 1909.

• 1649 - Qyteti italian Castro u shkatërrua tërësisht nga forcat e Papës Innocent X, duke i dhënë fund kështu Luftërave të Castros.
• 1666 - Shpërthen Zjarri i Madh në Londër dhe zgjat për tri ditë duke lënë të djegura rreth 10.000 ndërtesa.
• 1789 - U krijua Departamenti i Thesarit i Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
• 1833 - U themelua Kolegji Oberlin nga John Shipherd dhe Philo P. Stewart.
• 1870 - Forcat Prussiane sulmuan ushtrinë e perandorit francez Napoleoni III dhe zunë rob 100.000 ushtarë.
• 1945 - Fundi i Luftës së Dytë Botërore pas dorëzimit të trupave japoneze më 15 gusht 1945.
• 1945 - Vietnami shpalli pavarësinë duke krijuar Republikën Demokratike të Vietnamit (Vietnami Verior).
• 1991 - Kombet e Bashkuara njohën pavarësinë e shteteve Baltike Estonisë, Letonisë dhe Lituanisë.
• 1998 - Swissair Flight 111 u rrëzua afër Peggys Cove, Nova Scotia, tëgjithë 229 udhëtarët gjetën vdekjen.

Lindje​

• 1956 - Abdullah Tahiri, dëshmor, themelues i UÇK-së në ZO të Karadakut.
• 1862 - Franjo Krežma, skulptor kroat.
• 1964 - Keanu Reeves, aktor kanadez
• 1971 - Kjetil André Aamodt, skitar alpin norvegjez.
• 1989 - Alexandre Pato, futbollit brazilian.

Vdekje​

• 1937 - Pierre de Coubertin, veprimtar spptiv francez,"baba" i lojrave moderne Olimpike.
• 1973 - John Ronald Reuel Tolkien, letrar britanez
• 1992 - Barbara McClintock, nobeliste amerikane në gjenetikë.
• 2007 - Safet Isović, këngëtar boshnjak

 

[...]

3 Shtator​

​

​

Ngjarje​

• 301 - Pavarësia e San Marinos
• 590 - St. Gregory I u zgjodh Papë.
• 1783 – Marrëveshja e Parisit, e nënshkruar ndërmjet Britanisë në njërën anë, Francës, Spanjës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës në anën tjetër, i dha fund revolucionit amerikan.
• 1892 - Ekipi futbollistik anglez Nottingham Forest zhvilloi ndeshjen e parë të tyre në ligë që ishte kundër ekipit Everton FC e që përfundoi me regultatin 2-2.
• 1914 - Princ Vidi u largua nga Shqipëria, pas 6 muajve si monark i Shqipërisë.
• 1933 - Yevgeniy Abalakov ngjitet në pikën më të lartë të Bashkimit Sovjetik - Communism Peak që ka lartësi 7495 m.
• 1939 - Lufta e Dytë Botërore: Franca, Britania e Madhe , Zelanda e Re i Australia i shpallin luftë Gjermanisë.
• 1967 - U ndërruan në Suedi anët e trafikut rrugor nga lëvizja në të Majtë të rrugës në lëvizjen në të djathtë të rrugës.
• 1976 - Programi Viking: Fluturakja “U.S. Viking 2” aterron në sipërfaqen e Marsit, ku analizon sipërfaqen dhe klimën, duke dërguar në Tokë fotot e para nga ky planet.
• 1984 – Së paku 1.300 persona vdesin dhe qindra të tjerë lëndohen pasi tajfuni godet pjesën jugore të Filipineve.
• 1995 - U themelua kompania virtuale eBay.
• 1998 – Aeroplani i kompanisë “Swissair”, që fluturonte në relacionin New York-Geneva, bie në brigjet e Nova Scotia.

Lindje​

• 1187 - Louis VIII, mbret francez
• 1471 - Friedrich I, mbret danez dhe norvegjez
• 1926 - Irene Papas, aktore greke
• 1936 - Zine el-Abidine Ben Ali, politikan tunizian
• 1965 - Charlie Sheen, aktor amerikan
• 1969 - Senad Brkiq, futbollist boshnjak

Vdekje​

• 1658 - Oliver Cromwell, politikan, ushtarak anglez.
• 1883 - Ivan Sergejeviç Turgenjev, letrar rus
• 1991 - Frank Capra, regjisor, producent dhe skenarist amerikan.

 

[...]

4 Shtator​

​

​

Ngjarje​

Edsel

• 1781 - U themelua qyteti Los Angeles, California, me emrin El Pueblo de Nuestra Señora La Reina de los Ángeles de Porciúncula.
• 1888 - George Eastman regjistron markë tregtare Kodak dhe fiton patentën për foto aparatin e tij.
• 1939 - LDB: Japonia shpall neutralitet në luftën Evropiane.
• 1956 - U promovua kompjuteri i parë komercial IBM RAMAC 305, me disk regjistrues magnetik.
• 1957 - Kompania automobilistike Ford Motor Company promovoi veturën Edsel. (figura)
• 1970 - Salvador Allende u zgjodh kryetar i Çiles.
• 1972 - Vjedhësit vodhën 18 piktura nga muzeu Montreal Museum of Fine Arts që ishte vjedhja më e madhe e artit gjer në atë kohë në Amerikën Veriore
• 1998 - U Themelua Google

Lindje​

• 1824 - Anton Bruckner,skulptor ustriak
• 1851 - Andrija Fijan, aktor dhe regjisor kroat.
• 1872 - Sotir Kolea, publicist, folklorist, leksikograf shqiptar (v. 1945)
• 1981 - Beyoncé Knowles, aktore dhe këgëtare amerikane.

Vdekje​

• 1907 - Edvard Grieg, skulptor, pijanist dhe dirigjant norvegjez.1843.)
• 1965 - Albert Schweitzer, mjek, teolog, filozof dhe muzikant alsaso-gjerman
• 2006 - Giacinto Facchetti, futbollist italian.

 

[...]

5 Shtator​

​

​

Ngjarje​

• 1590 - Armata eAlexander Farnesenit detyroi mbretin Henry IV i Francës që të tërheq rrethimin e Parisit.
• 1725 - U martua mbreti Louis XV dhe Maria Leszczyńska.
• 1800 - Malta u pushtua nga Britania e Madhe.
• 1839 - Lufta e parë e opiumit filloi në Kinë.
• 1864 - Achille François Bazaine u zgjodh Marshall i Francës.
• 1932 - Kolonia Upper Volta u nda në pjesënga Bregu i Fildishtë, Mali dhe Nigeri.
• 1937 - Lufta Civile Spanjolle: Pushtohet qyteti Llanes.
• 1944 - Belgjika, Holanda dhe Luksemburgu formuan Beneluksin.
• 1948 - Robert Schuman emërohet Kryeministër i Francës.
• 1957 - Jack Kerouac hodhi në shitje novelën On the Road.
• 1960 - Poeti Léopold Sédar Senghor zgjedhet President i Senegalit.
• 1980 - Hapet tuneli Gotthard në Zvicër si tuneli më i gjatë i autostradës në botë me gjatësi 16.224 km duke u shtrirë na qyteti Goschenen gjer në qytetin Airolo.
• 2000 - Tuvalu anëtarësohet në OKB
• 2005 - Lyonpo Sangay Ngedup përsëri zgjedhet kryeministër i Butanit.

Lindje​

• 1638 - Luigji i XIV., mbret francez († 1715)
• 1946 - Freddie Mercury, këngëtar bretianez(Queen), († 1991.)
• 1967 - Jane Sixsmith, lojtare angleze e hokejit mbi barë.
• 1979 - Julien Lizeroux, skiator francez.

Vdekje​

• 1849 - Antun Nemčić, letrar kroat (* 1816.)
• 1857 - Auguste Comte, filozof dhe matematicient francez .(* 1798.)
• 1991 - Zhelko Sabol, letrar kroat (* 1941.)
• 1997 - Nënë Tereza, nobeliste shqiptare(* 1910.)

 

[...]

6 Shtator​

​

Ngjarje​

• 1776 - Uragani kalon nëpër qytetin Guadeloupe dhe len të vdekur 6000 njerëz.
• 1847 - Henry David Thoreau largohet nga Walden Pond dhe zhvendoset tek Ralph Waldo Emerson dhe familja e tijë në Konkord, Massachusetts.
• 1885 - Eastern Rumelia shpall bashkimin me Bullgarinë.
• 1901 - Anarkisti Leon Czolgosz e vret presidentin e Shteteve të Bashkuara, William McKinley, në Pan-American Exposition në Bafallo, Nju Jork.
• 1939 - LDB: Afrika Jugore i shpallë luftë Gjermanisë.
• 1940 - Jep dorheqje mbreti Karoli II i Rumanisë dhe trashëgohet nga djali i tij Mihajli i Rumanisë.
• 1944 - LDB: Çlirohet qyteti Ypres, Belgjikë nga forcat aleate.
• 1948 - Juliana bëhet mbretëreshë e Holandës.
• 1952 - Stacioni i parë televiziv kanadez CBFT-TV hapet në Montreal.
• 1963 - U themelua Qendra për Studim Ndërkombëtarë të Pronave Induastriale, (shkurt: CEIPI).
• 1965 - India sulmonPakistanin dhe shpall se forcat e veta do ta pushtojn qytetin Lahore brenda një ore.
• 1968 - Pavarësohet Suazilanda.
• 1991 - Bashkimi Sovjetik pranon pavarësinë e Shteteve Baltike: Estonia, Latvia dhe Lituania.
• 1991 - Emri Saint Petersburg i kthehet qytetit të dytë më të madhë rusë pasi i ishte ndërruar në vitin 1924 në Leningrad.

Lindje​

• 1729 - Moses Mendelssohn, filozof ebrej.
• 1766 - John Dalton, mësus dhe natyralist anglez.
• 1913 - Leonidas da Silva, futbollist brazilian.
• 1915 - Franz Josef Strauß, politikan dhe premier gjerman i bavarisë.
• 1943 - Roger Waters, muzikant britanez (Pink Floyd)
• 1961 - Pal Gamst Waaktaar, muzikant norvegjez (A-ha)

Vdekje​

• 1566 - Sulejman I i madhrishmi sultan i mrbetërisë Osmane 1520-1566
• 1998 - Akira Kurosawa,regjisor, scenarist dhe producent japonez.
• 2007 - Luciano Pavarotti, tenor i njohur italian.

 

[...]

7 Shtator​

​

​

Ngjarje​

• 70 - Armata e Perandorisë Romake nën udhëheqjen e gjeneralit Titus pushton Jeruzalemin.
• 1539 - Guru Angad Dev bëhet Guru i dytë iSikhit.
• 1901 - Përfundon rebelimi i boksierëve në Kinë pas nënshkrimit të dokumentit të njohur si Protokolli i Boksierëve.
• 1911 - Burgoset poeti francez Guillaume Apollinaire nën dyshim të vjedhjes së pikturës Mona Lisa nga muzeu në Luvër.
• 1915 - Animuesi Johnny Gruelle fitoi patentën për kukullën e tij Raggedy Ann.
• 1950 - Shou loja Truth or Consequences debuton në televizion.
• 1990 - Kuvendi i Republikës së Kosovës realizon dhe publikon kushtetutën e Kaçanikut.
• 1998 - U themelua kompania Google nga partnerët Larry Page dhe Sergey Brin gjatë kohës që ishin studentë në Stanford University
• 2005 - U mbajtën zgjedhjet e para presidenciale në Egjipt.

Lindje​

• 1533 - Elizabeta I, mbretëreshë angleze
• 1566 - Sulejman I, sulltan osmanlli
• 1683 - Maria Anna von Österreich, mretëreshë portugeze
• 1814 - Françesk Anton Santori, poet, shkrimtar, dramaturg, arbëresh. U lind në Shën Katerinë të Kozencës. Mësimet i kreu në kolegjin fetar. Shkroi vjersha lirike, laike, poema, drama, romane. Në moshë të re botoi përmbledhjen e parë me vjersha "Këngëtarja shqipe".
• 1907 - Ahmed Adnan Saygun, kompozitor turk
• 1911 - Todor Zivkov, politikan bullgar
• 1918 - Pashk Gjeçi, përkthyes shqiptar († 2010)
• 1930 - Baudouin I, mbret i Belgjikës
• 1949 - Gloria Gaynor, këgëtare amerikane
• 1955 - Mira Furlan , aktore kroate e filmit dhe dramës

Vdekje​

• 1907 - Sully Prudhomme, letrar francez
• 1985 - Gjergj Poja, matematicient hungarez (l. 1887.
• 1997 - Mobutu Sese Seko, kryetar diktator i Zairesë nga viti 1965-1997

 

[...]

8 Shtator​

​

​

Ngjarje​

• 70 - Titus, Gjenerali romak, pushton Jerusalemin.
• 1273 - Zgjedhet Papa Xhoni XXI.
• 1331 - Stefan Dušan shpall veten mbret i Serbisë.
• 1565 - Pedro Menéndez de Avilés themelon qytetin St. Augustine, Florida.
• 1888 - U gjet trupi i Annie Chapman, viktimës së dytë të vrasësit serik Jack the Ripper.
• 1888 - U luajtën gjashtë ndeshjet e para të ligës së krijuar angleze.
• 1900 - Uragan i fort tropik kalon nëpër qytetin Galveston, Texas duke lënë të vdekur 8,000 njerëz.
• 1914 - LPB: Dhjetari Thomas Highgate është ushtari i parë britaik i ekzekutuar për dezertim gjatë luftës.
• 1943 - LDB: Ekzekutohet Julius Fučík nga nazistët.
• 1944 - LDB: Qyteti Menton çlirohet nga Gjermania.
• 1991 - Pavarësohet Republika e Maqedonisë e njohur edhe si Ish Republika Jugosllave e Maqedonisë (IRJM).
• 2000 - Zyrtarisht Shqipëria i bashkohet Organizatës Botërore të Tregëtisë.
• 2003 - 12 vjeçarja Brianna LaHara dënohet nga RIAA për shpërndarje ilegale të regjistrave muzikorë.

Lindje​

• 1157 - Rikardi I , mbret anglez
• 1621 - Louis II de Bourbon, udheheqës ushtarak francez
• 1778 - Clemens Brentano, letrar gjerman
• 1779 - Mustafa IV, sulltan i Perandorisë Osmane .
• 1830 - Frédéric Mistral, nobelist francez për letërsi 1904.
• 1841 - Antonin Dvorzhak, kompozitor çek
• 1925 - Peter Sellers, aktor anglez
• 1930 - Mario Adorf, aktor italo-gjerman.
• 1944 - Ali Benflis , politikan i Algjerisë.
• 1946 - Krzysztof Krawczyk, këngëtar polak
• 1976 - Elena Liashenko, patinatore ukrainase
• 1979 - Pink, këngëtare amerikane

Vdekje​

• 1624 - Markantun de Dominis, matematicien, fizikant dhe filozof kroat.
• 1949 - Richard Strauss, kompozitor gjerman.
• 1970 - Dhimitër Beratti, nënshkrues i Deklaratës së Pavarësisë së Shqipërisë
• 2003 - Leni Riefenstahl, aktore, fotografe, regjisore dhe producente gjermane.
• 2009 - Mike Bongiorno, prezantues televiziv italian (l. 1924)

Festa dhe përvjetore​

1991 - shpall pavaresine Fyrom

 

[...]

9 Shtator​

​

​

Ngjarje​

• 1543 - Mary Stuart në moshën 9 mujore zyrtarisht emërohet Mbretëreshë e Skocisë në qytetin Stirling.
• 1850 - California panohet si shteti i 31 i ShBA-ve.
• 1922 - Përfundoi lufta Greko-Turke me fitore të Turqisë ndaj Greqisë.
• 1923 - Mustafa Kemal Atatürk, themeluesi i Republikës së Turqisë, themelon Partinë Republikane Popullore (shkurt: CHP).
• 1926 - U themelua National Broadcasting Company.
• 1945 - Japonia formalish i dorëzohet Kinës.
• 1956 - Elvis Presley paraqitet për herë të parë tek shou The Ed Sullivan Show.
• 1991 - Taxhikistani pavarësohet nga Bashkimi Sovjetik.
• 2001 - Vritet në Afganistan Ahmed Shah Massoud, udhëheqësi i organizatës Bashkimi i Afganistanit Verior.

Lindje​

• 214 - Lucius Domitius Aurelian, mbret omak
• 384 - Flavius Augustus Honorius, mbreti i parë i mbretërisë perëndimore romake.
• 1585 - Armand Jean du Plessis Richelieu, kardinal, dhe burrë shteti francez
• 1737 - Luigi Galvani, hulumtues italian
• 1828 - Lav Tolstoj, shkrimtar rus
• 1908 - Cesare Pavese, shkrimtar italian
• 1940 - Otis Redding, muzikant amerikan
• 1944 - Abdullah Sidran, shkrimtar boshnjak
• 1960 - Hugh Grant, aktor britanez

Vdekje​

• 1941. - Hans Spemann, embriolog dhe nobelist gjerman (* 1869.)
• 1976 - Mao Ce Duni, politikan , revulucionar dhe udhëheqës kinez.
• 2001 - Ahmad Shah Massoud, ushtar dhe udhëheqës ushtarak afgan.

 

[...]

10 Shtator​

​

​

Ngjarje​

• 1776 - Nathan Hale vullnetarisht paraqitet për spiunim.
• 1823 - Simón Bolívar emërohet prsident i Perusë.
• 1846 - Elias Howe fiton patentën për makinën për qepje.
• 1858 - George Mary Searle zbulon asteroidin 55 Pandora.
• 1898 - Perandoresha Elizabeta e Austrisë vritet nga anarkisti Luigi Lucheni.
• 1922 - U mblodh Kongresi i Beratit që e shpalli autoqefale Kishën Orthodokse të Shqipërisë.
• 1943 - LDB: Forcat gjermane fillojnë okupimin e Romës.
• 1972 - Shtetet e Bashkuara humbin ndeshjen e tyre të parë basketbollistike kundër Bashkimit Sovjetik në Mynih, Gjermani.
• 1974 - Guinea-Bissau pavarësohet nga Portugalia.
• 1987 - Osama bin Laden themeloi organizatën al Qaeda.
• 2002 - Zvicra, e njohur për neutralitetin e sajë i bashkohet Kombeve të Bashkuara.
• 2003 - Anna Lindh, Ministre e Jashtme e Suedisë, vritet nga serbi Mijailo Mijailović gjatë kohës që bënte tregti.

Lindje​

• 1714 - Niccolo Jommelli, kompozitor italian
• 1751 - Bartolomeo Campagnoli, violinist , kompozitor i dirigjent italian
• 1794 - François Benoist,kompozitor francez
• 1885 - Dora Pejačević, kompozitore kroate
• 1890 - Elsa Schiaparelli, italijansko-francuska modna kreatorica
• 1908 - Namik Resuli, arsimtar dhe gjuhëtar shqiptar.
• 1917 - Miguel Serrano, politikan i Kilit
• 1938 - Karl Lagerfeld, kreator mode gjerman
• 1953 - Amy Irving, aktore amerikane
• 1960 - Colin Firth, aktor britanik
• 1968 - Guy Ritchie, bashkëshorti i Madonës, regjisor britanik.

Vdekje​

• 1797 - Mary Wollstonecraft, letrare angleze me prejardhje irlandeze, aktiviste për të drejtat e grave
• 1806 - Johann Christoph Adelung, filiozof gjerman
• 1898 - Elizabeta Amalija Bavarska, mbretëresha austriake (Sisi)
• 1983 - Felix Bloch, fizikanë amerikan

 

[...]

11 Shtator​

​

​

Ngjarje​

Pamje tymi nga QTB nga ana e Statusë së Lirisë

• 1609 - Henry Hudson arrin në ishullin Manhattan.
• 1683 - Fillon Lufta e Vienës.
• 1709 - Britania e Madhe, Holanda dhe Austria luftojnë kundër Francës.
• 1911 - U themelua Middle Tennessee State University në Murfreesboro, Tennessee, si Middle Tennessee Normal School.
• 1921 - Arrestohet aktori Fatty Arbuckle nën akuzën: përdhunim.
• 1926 - Tentimi për vrasjen e Benito Mussolinit dështon.
• 1931 - Salvatore Maranzano vritet nga njerëzit e Çarles Luçianos.
• 1943 - LDB: Trupat gjermane okupojnë Korzikën dhe Kosovën.
• 1948 - Henri Queuille zgjedhet kryeministër i Francës.
• 1970 - Paraqitet vetura Ford Pinto.
• 1998 - Yevgeny Primakov zgjedhet kryeministër i Rusisë.
• 2001 - Në sulmin e 11 shtatorit, shkatërrohen Qendra Tregëtare Botërore në New York City dhe muri perëndimorë i Pentagonit në Arlington, Virginia, dhe rrëzohet një avion udhëtarësh në Shanksville, Pennsylvania. Gjithësej vdesin 2,974 njerëz. (figura 1)
• 2003 - Ministreja suedeze e Punëve të Jashtme Anna Lindh vdes pas sulmit të saj një dit më parë.

Lindje​

• 1940 - Brian De Palma - Regjisor amerikan.
• 1958 - Scott Patterson - Aktor amerikan.
• 1963 - Virginia Madsen - Aktore amerikane.
• 1965 - Richard Melville Hall (alias Moby) - Muzikant amerikan.
• 1980 - Antonio Pizzonia - Pilot brazilian i Formula 1.
• 1976 - Francesco Totti - futbollistë italian, që tani luan për Romën
• 1983 - Lauryn Williams - Olympike amerikane dhe fituese e 100 metrave (2005).

Vdekje​

• 1971 - Nikita Hrushqov, politikan sovjetik.
• 2001 - Atif Purivatra, teoriticient i evulucionit të identitetit nscional boshnjak.
• 2002 - Kim Hunter - Aktore amerikane.
• 2003 - Anna Lindh - Ministre e jashtme e Suedisë.
• 2003 - John Ritter - Aktor amerikan.
• 2006 - Joachim Fest - Historian dhe autor gjerman.