Fakti është një dëshmi, ngjarje a veprim që ka ndodhur në të vërtetë, që është në përputhje me realitetin objektiv dhe me prova mund të dëshmohet se është e vërtetë. Për shembull, "kjo fjali përmban fjalë" është një fakt gjuhësor, dhe "dielli është yll" është një fakt kozmologjik. Më tej, "Shpallja e Pavarësisë së Shqipërisë është bërë më 28 Nëntor të vitit 1912" dhe "Shpallja e Pavarësisë së Kosovës është bërë më 17 Shkurt të vitit 2008" janë dy fakte të tipit historik. Që të dyja këto deklarata kanë cilësinë epistemologjike të të qenurit "ontologjikisht më superiore" ndaj mendimit ose interpretimit - pasi që ato ose janë kategorikisht të nevojshme ose mbështeten nga një dokumentacion historik i përshtatshëm.
Në të kundërtën, ndërsa mund të jetë e qëndrueshme dhe e vërtetë se "shumica e maceve janë të lezetshme", nuk është një fakt (megjithëse në raste të mendimit ekziston një argument për pranimin e mendimit popullor si një deklaratë e mençurisë së zakonshme, veçanërisht nëse konstatohet nga një sondazh shkencor). Në përgjithësi, faktet kapërcejnë besimin dhe shërbejnë si përshkrime konkrete të një gjendjeje në të cilën besimet mund të caktohen më vonë.
Testi i zakonshëm për një deklaratë fakti është verifikueshmëria - kjo është nëse mund të tregohet se korrespondon me përvojën. Punimet standarde të referencës shpesh përdoren për të kontrolluar faktet. Faktet shkencore verifikohen nga vëzhgimi i përsëritshëm ose matja me anë të eksperimenteve ose mjeteve të tjera.
Në të kundërtën, ndërsa mund të jetë e qëndrueshme dhe e vërtetë se "shumica e maceve janë të lezetshme", nuk është një fakt (megjithëse në raste të mendimit ekziston një argument për pranimin e mendimit popullor si një deklaratë e mençurisë së zakonshme, veçanërisht nëse konstatohet nga një sondazh shkencor). Në përgjithësi, faktet kapërcejnë besimin dhe shërbejnë si përshkrime konkrete të një gjendjeje në të cilën besimet mund të caktohen më vonë.
Testi i zakonshëm për një deklaratë fakti është verifikueshmëria - kjo është nëse mund të tregohet se korrespondon me përvojën. Punimet standarde të referencës shpesh përdoren për të kontrolluar faktet. Faktet shkencore verifikohen nga vëzhgimi i përsëritshëm ose matja me anë të eksperimenteve ose mjeteve të tjera.
