View attachment 8688
Termi paranojё tregon njё crregullim mendor “ tё kthjellёt”, karakterizuar nga bindja delirante e pacientit se dikush , pёrpiqet qёllimisht ta dёmtojё
(lёndojё, dёboje, tradhёtoje, etj). Personi qё vuan nga ky lloj crregullimi ka tё prekur spektrin e besimit tek tjetri, ёshtё i gatshёm tё paragjykojё.
Ky deformim ёshtё mё tepёr i natyrёs interpretuese,ose thёnё ndryshe perceptojnё realitetin nё mёnyrё korrekte por deformojnё interpretimin e tij. Paranoja mund tё klasifikohet ndryshe si njё rast i vecantё i crregullimit delirant.Sipas DSM-IV ( Manuali Diagnostikues e Statistikor i Crregullimeve Mendore ), crregullimi i personalitetit paranoid duhet tё karakterizohet nga 4 ose mё shumё prej simptomave tё mёposhtme:
1. Dyshime tё pabazuara tё personit se po shfrytёzohet apo po i bёjnё keq
2. Dyshime tё pajustifikuara mbi ndershmёrine e miqve
3. Frikё per t’u hapur me tё tjerёt
4. Keqkuptim i fjalёve tё tё tjerёve , si kritika tё thjeshta .. etj, duke i dhёnё kuptim kёrcёnues.
5. Ndjenja tё pajustifikuara se do tё sulmohen ose do t’i bёjnё keq si dhe tendenca pёr tё reaguar
6. Frika e pajustifikuar se tradhёtohet nga partneri
Vuani nga crregullimi i personalitetit paranoid ?!
– Nёse do t’i pёrgjigjeshit pozitivisht kёsaj pyetje do tё thotё se gaboni.
Nё fakt personat me crregullim tё personalitetit paranoid, me gjithё vuajtjen e tejskajshme qё u shkakton “bindja tek synimet keqdashёse tё tjetrit dhe nevoja pёr tё qenё i gatshёm pёr tё parandaluar tё keqen” shoqёruar kjo me ankth, depresion, tensionim nervor, lodhje nervore, pagjumёsi etj; asnjёherё nuk janё tё ndёrgjegjshёm mbi patologjinё e tyre.
Si pothuaj tё gjitha crregullimet e personalitetit , crregullimi paranoid ёshtё egosintonik ( pra crregullimi ёshtё nё sintoni me botёn e brendshme) , kёshtu qё personi ёshtё i bindur se e keqja nuk qёndron tek ai, por nё botёn jashtё.
Zakonisht janё familjaёet qё vёnё re kёtё lloj crregullimi. Vёshtirёsia nё trajtim qёndron pikёrisht nё mungesёn e motivimit pёr t’u kuruar . Njё nga sfidat mё tё mёdha nё kurёn e personave qё vuajnё nga ky crregullim ёshtё besimi tek terapisti : ky pacient e ka shumё te vёshtirё “tё lerё veten nё dorёn e tjetrit”, perfshirё kёtu edhe psikoterapistin. Gjёja mё e komplikuar pёr njё terapist qё merr nё kurё njё pacient me crregullimin paranoid tё personalitetit ёshtё pёrmbajtja e agresivitetit, sjelljes sulm-mbrojtje . Tё luftosh bindjen e kёtyre pacientёve mund tё shkaktoje tek ata njё tension dhe njё ngurtёsim tё theksuar, nёse nuk bёhet kujdes , gjё qё do tё zgjeronte spektrin paranojak te pacientit.
TRAJTIMI
Simptomat e ankthit , depresionit dhe simptoma te tjera emotive pёrbёjnё objektivin parёsor tё terapisё .
Terapia farmakologjike mund t’i vijё nё ndihmё psikoterapisё (rregullues tё gjendjes sё ankthit, impulsivitetit dhe depresionit ). Gjithsesi terapia farmakologjike nuk ndёrhyn nё karaktersistikat personologjike , qё kerkojnё terapi tё zgjatur ne kohё. Rrallёherё njё trajtim nё kohё tё shkurtёr mund tё kurojё njё crregullim te personalitetit , edhe pse disa ndryshime mund tё arrihen pёrmes trajtimeve te tjera. Personat me crregullim tё personalitetit paranoid, nuk konsiderojnё sjelljen e tyre problematike , keshtu qё terapistit i duhet tё pёrballet nё mёnyrё sistematike e pёr njё kohe mё tё gjatё me kёtё sjellje torturuese pёr personin dhe familjarёt e tij.Konsulenca me anёtarё tё familjes rezulton shpesh e dobishme pasi sjellja e papershtatshme e tyre, shpeshherё, pёrforcon mendimet dhe sjelljet problematike tё pacientit. Psikoterapia individuale psikodinamike ёshtё menyra mё e mirё nё kurёn e kёtij crregullimi. Nё klimёn e njё raporti intim dhe bashkёpunues, pacienti mund tё kuptojё burimin e vuajtjeve tё tij dhe tё njohё sjelljet e veta tё papёrshtatshme (si manipulimi, arroganca, agresiviteti, dyshimi, etj. ).
Termi paranojё tregon njё crregullim mendor “ tё kthjellёt”, karakterizuar nga bindja delirante e pacientit se dikush , pёrpiqet qёllimisht ta dёmtojё
(lёndojё, dёboje, tradhёtoje, etj). Personi qё vuan nga ky lloj crregullimi ka tё prekur spektrin e besimit tek tjetri, ёshtё i gatshёm tё paragjykojё.
Ky deformim ёshtё mё tepёr i natyrёs interpretuese,ose thёnё ndryshe perceptojnё realitetin nё mёnyrё korrekte por deformojnё interpretimin e tij. Paranoja mund tё klasifikohet ndryshe si njё rast i vecantё i crregullimit delirant.Sipas DSM-IV ( Manuali Diagnostikues e Statistikor i Crregullimeve Mendore ), crregullimi i personalitetit paranoid duhet tё karakterizohet nga 4 ose mё shumё prej simptomave tё mёposhtme:
1. Dyshime tё pabazuara tё personit se po shfrytёzohet apo po i bёjnё keq
2. Dyshime tё pajustifikuara mbi ndershmёrine e miqve
3. Frikё per t’u hapur me tё tjerёt
4. Keqkuptim i fjalёve tё tё tjerёve , si kritika tё thjeshta .. etj, duke i dhёnё kuptim kёrcёnues.
5. Ndjenja tё pajustifikuara se do tё sulmohen ose do t’i bёjnё keq si dhe tendenca pёr tё reaguar
6. Frika e pajustifikuar se tradhёtohet nga partneri
Vuani nga crregullimi i personalitetit paranoid ?!
– Nёse do t’i pёrgjigjeshit pozitivisht kёsaj pyetje do tё thotё se gaboni.
Nё fakt personat me crregullim tё personalitetit paranoid, me gjithё vuajtjen e tejskajshme qё u shkakton “bindja tek synimet keqdashёse tё tjetrit dhe nevoja pёr tё qenё i gatshёm pёr tё parandaluar tё keqen” shoqёruar kjo me ankth, depresion, tensionim nervor, lodhje nervore, pagjumёsi etj; asnjёherё nuk janё tё ndёrgjegjshёm mbi patologjinё e tyre.
Si pothuaj tё gjitha crregullimet e personalitetit , crregullimi paranoid ёshtё egosintonik ( pra crregullimi ёshtё nё sintoni me botёn e brendshme) , kёshtu qё personi ёshtё i bindur se e keqja nuk qёndron tek ai, por nё botёn jashtё.
Zakonisht janё familjaёet qё vёnё re kёtё lloj crregullimi. Vёshtirёsia nё trajtim qёndron pikёrisht nё mungesёn e motivimit pёr t’u kuruar . Njё nga sfidat mё tё mёdha nё kurёn e personave qё vuajnё nga ky crregullim ёshtё besimi tek terapisti : ky pacient e ka shumё te vёshtirё “tё lerё veten nё dorёn e tjetrit”, perfshirё kёtu edhe psikoterapistin. Gjёja mё e komplikuar pёr njё terapist qё merr nё kurё njё pacient me crregullimin paranoid tё personalitetit ёshtё pёrmbajtja e agresivitetit, sjelljes sulm-mbrojtje . Tё luftosh bindjen e kёtyre pacientёve mund tё shkaktoje tek ata njё tension dhe njё ngurtёsim tё theksuar, nёse nuk bёhet kujdes , gjё qё do tё zgjeronte spektrin paranojak te pacientit.
TRAJTIMI
Simptomat e ankthit , depresionit dhe simptoma te tjera emotive pёrbёjnё objektivin parёsor tё terapisё .
Terapia farmakologjike mund t’i vijё nё ndihmё psikoterapisё (rregullues tё gjendjes sё ankthit, impulsivitetit dhe depresionit ). Gjithsesi terapia farmakologjike nuk ndёrhyn nё karaktersistikat personologjike , qё kerkojnё terapi tё zgjatur ne kohё. Rrallёherё njё trajtim nё kohё tё shkurtёr mund tё kurojё njё crregullim te personalitetit , edhe pse disa ndryshime mund tё arrihen pёrmes trajtimeve te tjera. Personat me crregullim tё personalitetit paranoid, nuk konsiderojnё sjelljen e tyre problematike , keshtu qё terapistit i duhet tё pёrballet nё mёnyrё sistematike e pёr njё kohe mё tё gjatё me kёtё sjellje torturuese pёr personin dhe familjarёt e tij.Konsulenca me anёtarё tё familjes rezulton shpesh e dobishme pasi sjellja e papershtatshme e tyre, shpeshherё, pёrforcon mendimet dhe sjelljet problematike tё pacientit. Psikoterapia individuale psikodinamike ёshtё menyra mё e mirё nё kurёn e kёtij crregullimi. Nё klimёn e njё raporti intim dhe bashkёpunues, pacienti mund tё kuptojё burimin e vuajtjeve tё tij dhe tё njohё sjelljet e veta tё papёrshtatshme (si manipulimi, arroganca, agresiviteti, dyshimi, etj. ).